法语

23. ●དྲི་བ།：དེང་དུས་ཀྱི་བྲེལ་ཟིང་ཆེ་བའི་སྤྱི་ཚོགས་འདིར། མི་རྣམས་ཀྱི་འཚོ་བ་དང་ལས་ཀའི་གནོན་ཤུགས་ཧ་ཅང་ཆེ། འགྲན་རྩོད་ཀྱང་ཤིན་ཏུ་ཤུགས་དྲགས་པས། ཕྱོགས་སོ་སོ་ནས་ཐེབས་པའི་གནོན་ཤུགས་དེ་དག་ཇི་ལྟར་སྙོམ་སྒྲིག་བྱས་ན། ད་གཟོད་བདེ་སྐྱིད་ཀྱི་ཚོར་སྣང་འབྱུང་སྲིད། ●ལན།：ནང་ཆོས་ཀྱི་ངོས་ནས་བཤད་ན། རབ་ན་འདོད་ཆུང་ཆོག་ཤེས་བསླབ་དགོས། ང་ཚོ་གྲོང་ཁྱེར་རྣམ་པ་ཅན་གྱི་འཇིག་རྟེན་འདིའི་ཁྲོད་དུ། མི་མང་པོ་ཞིག་འགྲན་རྩོད་ཀྱི་ཆེད་དུ་རྒྱུག་འདུར་བྱེད་བཞིན་ཡོད། དོན་དངོས་སུ་ཁོ་ཚོ་ལ་ཅི་ཞིག་གིས་མ་འདང་བ་མིན་མོད། འོན་ཀྱང་རང་གི་ངོ་སྲུང་བ་དང་སྙན་གྲགས་ཀྱི་ཆེད་དུ། དངོས་པོ་མང་པོ་ཞིག་དགོས་པར་འདོད་པ་དང་། ཐོན་ཁུངས་མང་པོ་ཞིག་ཀྱང་བདག་བཟུང་བྱེད་བསམ་པ་ཡིན། དེང་སང་གི་ཐོན་ཁུངས་ཕལ་ཆེ་བ་ནི། འཛམ་གླིང་གི་ཕྱུག་པོ་རྣམས་ཀྱིས་བདག་ཏུ་བཟུང་ཡོད། དོན་དངོས་སུ་འདི་ནི་འཕྲོ་བརླག་ཧ་ཅང་ཆེན་པོ་ཞིག་ཡིན། དེའི་ཕྱིར་དབང་ཆ་ཡིན་ན་འདྲ། རྒྱུ་ནོར་ཡིན་ནའང་འདྲ། སྤྱི་ཚོགས་ལ་ཕྱིར་འབུལ་བྱས་ཏེ། ཚང་མས་མཉམ་དུ་ལོངས་སུ་སྤྱོད་ཐུབ་རྒྱུ། ཧ་ཅང་གལ་ཆེ་བ་ཡིན། འདི་འདྲའི་བསམ་པ་ཞིག་ལྡན་ན། རང་ཉིད་ཀྱི་སྡུག་བསྔལ་ཡང་ཇེ་ཉུང་དུ་འགྲོ་ངེས་ཡིན། སྤྱི་ཚོགས་སྤྱིའི་ངོས་ནས་བཤད་ནའང་། འཆམ་མཐུན་སྤྱི་ཚོགས་ཀྱི་རིན་ཐང་ལྟ་བ་དེ་མངོན་དུ་འགྱུར་ཐུབ་པ་ཡིན། ཧོང་ཀོང་རང་བྱུང་བཟོ་སྐྲུན་རིག་པའི་སློབ་ཆེན་གྱི་འཆད་འཁྲིད་ལས་བཏུས།། ●问：在现今这个繁忙的社会中，人的生活和工作压力都很大，竞争非常激烈，怎么样才能平衡各方面的压力，获得幸福感呢？ ●答：从佛教来讲，最好是学习知足少欲。我们在都市化的世界当中，有很多人为了竞争，而正在奔波，其实不是他们真的缺少什么，但是为了面子、为了名声，就想要拥有很多东西，还想占领很多的资源，现在的很多资源，大多数都是世间富裕的人占领着。其实这是非常大的一种浪费，因此不管是权力也好，财富也好，若能回馈社会，让大家共同来享受，是非常重要的。有这样一颗心的话，自己的痛苦也会减少，对整个社会来讲，才能实现和谐社会的价值观。 选自：香港理工大学演讲2011.07.29

སློབ་དཔོན་ཀླུ་སྒྲུབ་ཀྱིས།བྱིས་པ་རྣམས་ནི་གཟུགས་ལ་ཆགས།།འབྲིང་པོ་རྣམས་ནི་ཆགས་བྲལ་འགྱུར།།གཟུགས་སོགས་ངོ་བོ་ཉིད་ཤེས་ནས།།བློ་མཆོག་རྣམས་ནི་གྲོལ་བར་འགྱུར།།ཞེས་གསུངས། 龙猛菩萨： 凡愚贪恋色，中者离贪欲，胜者已了悟，色等性解脱。

ཀླུ་སྒྲུབ་ཀྱིས་སེམས་ཀྱི་རྡོ་རྗེའི་བསྟོད་པ་ལས།སེམས་ཅན་མོས་པ་སྣ་ཚོགས་པ།།ཐ་དད་པ་ཡི་ལྷ་དམིགས་ཏེ།།རིན་ཆེན་སེམས་ནི་རྣམ་གྲོལ་ལས།།ལྷ་གཞན་བསྒྲུབ་ཏུ་ཡོད་མ་ཡིན།།ཞེས་གསུངས། 龙猛菩萨《赞金刚心》： 众生意乐异，所缘本尊异，心宝解脱外，无修余本尊。

22. ●དྲི་བ།：ཁྱེད་ཀྱིས་གསང་སྔགས་ནང་གི་བླ་སློབ་བར་གྱི་འབྲེལ་བ་དེ་ཅིག་གསུང་ན་ཆོག་གམ། འབྲེལ་བ་འདི་ཉིད་ཆོས་ཉམས་སུ་ལེན་པ་ལ་གལ་ཇི་ཙམ་ཆེ། ●ལན།：རྡོ་རྗེ་ཐེག་པའི་སྐབས་སུ། བླ་མ་དང་སློབ་མའི་བར་གྱི་འབྲེལ་བ་དང་བསྟེན་ཚུལ་ནི། དང་པོ་བླ་མ་བརྟག་ལ་མཁས་པ་དང་། བར་དུ་བླ་མ་བསྟེན་ལ་མཁས་པ། མཐའ་མ་བླ་མའི་དགོངས་སྤྱོད་བསླབ་ལ་མཁས་པ་དེ་ཡིན། བླ་མ་དང་སློབ་མའི་འབྲེལ་བ་དངོས་སུ་མ་ཆགས་པའི་སྔོན་དུ། ཁོང་མཚན་ཉིད་ལྡན་པའི་བླ་མ་ཞིག་ཡིན་མིན་ལ་བརྟག་དཔྱད་ཞིབ་མོ་བྱ་དགོས་ཏེ།མ་མཐའ་ཡང་ལོ་བཅུ་གཉིས་དང་ཡང་ན་ལོ་དྲུག་ཡས་མས་ལ་བརྟག་དགོས། གལ་ཏེ་བླ་མར་བསྟེན་ཚར་ནས་བཟུང་། ཁོང་གི་ཅི་གསུང་བཀའ་བཞིན་བསྒྲུབས་ནས། ཆོས་ཉམས་སུ་བླངས་ན། མཐར་བླ་མའི་ཐུགས་རྒྱུད་ཀྱི་དགོངས་པ་མཐའ་དག་རང་རྒྱུད་ལ་སྨིན་ཐུབ། དཔེར་ན་རྗེ་བཙུན་མི་ལ་རས་པས།མར་པ་ལོ་ཙཱའི་ཐུགས་རྒྱུད་ཀྱི་དགོངས་པ་མཐའ་དག་རང་རྒྱུད་ལ་ཐོབ་པ་བཞིན་དུ། རིམ་གྱིས་ང་ཆོའི་རང་རྒྱུད་ལའང་ཉམས་རྟོགས་ཀྱི་ཡོན་ཏན་ཐམས་ཅད་སྐྱེ་ཡོང་བ་ཡིན། འདི་ནི་གསང་སྔགས་ཀྱི་ནང་དུ་གསུང་བའི་བླ་སློབ་བར་གྱི་འབྲེལ་བ་ཡིན། ཝི་ཨེན་ན་སློབ་ཆེན་གྱི་འཆད་འཁྲིད་ལས་བཏུས།། ●问：您可以介绍一下，密宗里上师和弟子的关系吗？这个关系对于修行有多重要？ ●答：在金刚乘当中，上师和弟子之间的关系以及依止的方式，首先要善于观察上师，中间善于依止上师，最后要修学上师的意趣和行为，还没有成为真正的师徒关系之前，要仔细地观察，他是不是一位具有功德的上师。起码要观察十二年或六年以上，一旦依止了上师，就必须要依教奉行，修持佛法，最终自相续会获得上师所有的意趣，就像米拉日巴尊者，获得了玛尔巴上师心相续的一切功德一样，慢慢地自己的相续中，也会生起证悟的功德，这就是密宗里讲的师徒关系。 选自：维也纳大学演讲2015.10.09

མདོ་ལས།བདག་ཉིད་བདག་གི་མགོན་ཡིན་གྱི།།གཞན་ལྟ་སུ་ཞིག་མགོན་དུ་འགྱུར།།བདག་ཉིད་བདག་གི་མགོན་གྱུར་པས།།སྡུག་བསྔལ་ཀུན་ལས་རབ་ཏུ་ཐར།།ཞེས་གསུངས། 佛经： 自为自怙主，余者岂可怙？自成自怙主，解脱一切苦。

དགེ་བཤེས་པུ་ཏོ་བའི་ཞལ་ནས།ང་ཚོར་མི་འོས་པ་ཞིག་གློ་བུར་དུ་བྱུང་བ་མིན།མི་འོས་པ་ཞིག་ན་བ་མིན།ཤི་མི་འོས་པ་ཞིག་ཤི་བ་མིན།ཁ་ཆག་སྣ་རལ་ཡོང་མི་འོས་པ་ཞིག་བྱུང་བ་མིན།ན་རྒྱུ་ཞིག་ན་བ་དང་།ཤི་རྒྱུ་ཞིག་ཤི་བ་ཡིན།།གང་ལྟར་སྐྱེ་རྒ་ན་འཆིའི་སྡིག་བསྔལ་འདི་མ་འོས་པ་ཞིག་གློ་བུར་དུ་ཐོག་ཏུ་བབས་པ་མིན། སྐྱེ་རྒ་ན་འཆི་འདོད་ཀྱི་མི་འདུག་ན་སྐྱེ་བའི་རྒྱུན་གཅོད་དགོས། སྐྱེ་བའི་རྒྱུན་ཆོད་པ་ལ་ཉོན་མོངས་པ་ཟད་དགོས། དེ་ལ་ཉོན་མོངས་དང་འཐབ་དགོས་ཞེས་གསུངས་སོ། 博多瓦格西： 很多事情并不是不该发生，不是不该病的病了、不该死的死了、不该倒霉的倒霉了，而是该病的病了、该死的死了。 生老病死的痛苦，不是不该发生的突然发生了。 若不想生老病死，就要根除“生”。要根除“生”，就要断除烦恼。所以，要与烦恼作战。

21. ●དྲི་བ།：ང་ཚོས་སྨན་བཅོས་ཀྱི་ལག་ལེན་ཁྲོད་དུ། རྒྱུན་དུ་འབུའི་རིགས་ཀྱི་སྨན་རྫས་སྤྱོད་དགོས་འདུགདེ་ནི་སྲོག་ཆགས་གསོན་པོ་བསད་པ་མ་ཡིན། སྨན་སྒྲོམ་གྱི་ནང་དུ་བཞག་ཡོད་པའི་ཤི་ཚར་བའི་ཚེ་སྲོག་རེད། ནད་རིགས་མང་པོ་ཞིག་ལ་གསོ་བཅོས་བྱེད་པའི་སྐབས་སུ། དེ་ལ་ཕན་ནུས་ངེས་ཅན་ཞིག་ཡོད་འདུགངས་ཤེས་འདོད་པ་ནི། འབུའི་རིགས་ཀྱི་སྨན་རྫས་འདི་དག་བེད་སྤྱོད་བྱེད་མི་རུང་བ་ཡིན་ནམ། གལ་ཏེ་བེད་སྤྱད་ན། རྣམ་དག་མ་ཡིན་པ་རེད་དམ། ●ལན།：དོན་དངོས་སུ་མི་གང་འདྲ་ཞིག་ཡིན་རུང་། སྨན་ལ་སློབ་སྦྱོང་བྱེད་ན་འདྲ། རོང་བའི་ལས་ཀ་བྱེད་ན་འདྲ། ཡང་ན་འབྲོག་པའི་ལས་ཀ་སོགས་ཅི་ཞིག་བྱེད་ཀྱང་། ≥ཐམས་ཅད་ཡོངས་སུ་རྣམ་པར་དག་པ་ཞིག་འབྱུང་དགོས་ན།མི་ཡུལ་གྱི་འཇིག་རྟེན་འདིའི་ཁྲོད་དུ་ཧ་ཅང་དཀའ་མོ་རེད།བོད་བརྒྱུད་ནང་བསྟན་ལ་ཚོགས་དྲུག་རང་གྲོལ་ཞེས་པའི་མཁས་པ་ཞིག་ཡོད།ཁོང་ནི་རླབས་ཆེན་གྱི་སྐྱེས་བུ་དམ་པ་ཞིག་ཡིན།ཁོང་གིས།ང་ཚོས་ཟས་གང་འདྲ་ཞིག་ལོངས་སུ་སྤྱོད་པ་དང་།འཚོ་བ་གང་འདྲ་ཞིག་རོལ་ཡང་།དེ་དག་གི་ནང་དུ་སྡིིག་པ་ཅི་རིགས་ཤིག་འདྲེས་ཡོད་པར་གསུངས།ནང་ཆོས་ཀྱི་ལས་རྒྱུ་འབྲས་ཀྱི་ལྟ་བའི་ཐད་ནས་བལྟས་ན།དེ་འདྲ་ཞིག་རེད།གལ་ཏེ་དཀར་ཟས་རོལ་མཁན་དག་ལ།སྨན་རྫས་ཀྱི་རིགས་སོགས་མཆོད་པའི་ཚུལ་དུ་ཕུལ་ན།སྨན་རྫས་ཀྱི་ནང་དུ།གཅིག་བྱས་ན་སྲོག་ཆགས་ཀྱི་གྲུབ་ཆ་ཉུང་ཤས་རེ་ཡོད་སྲིད་མོད།འོན་ཀྱང་འདིའི་ཕྱོགས་ནས་ནང་ཆོས་ཀྱི་གཞུང་ལུགས་འགའ་རེའི་ནང་དུ།གལ་ཏེ་ཧ་ཅང་གསལ་ཆ་མེད་པའམ།ཡང་ན་གྲུབ་ཆ་ཉུང་ཤོས་ཙམ་ལས་མེད་ན།དེའི་ཉེས་པ་མི་འབྱུང་བར་གསུངས།ང་ཚོ་བོད་ལུགས་གསོ་རིག་གི་སྨན་ཁ་ཤས་ཀྱང་།སྲོག་ཆགས་ཁ་ཤས་ཀྱིས་ཆེད་དུ་སྡེབ་སྦྱོར་བྱས་ཡོད།བོད་ལུགས་གསོ་རིག་གི་ནང་དུ་སྨན་གྱི་ཆེད་དུ་ཐད་ཀར་སྲོག་གཅོད་པའི་རྣམ་གཞག་མེད།འོན་ཀྱང་སྲོག་ཆགས་ཁ་ཤས་ཤིག་གི་ཤ་དང་།མཆིན་པ། མཚེར་པ། མཁྲིས་པ་ལ་སོགས་པ།འདི་དག་སྨན་གྱི་ནང་དུ་སྡེབ་སྦྱོར་བྱས་ཏེ་སྨན་རིལ་བཟོས་ནས།རབ་བྱུང་དང་ཁྱིམ་པ་རྣམས་ལ་སྦྱིན་ན་ཟ་ཆོག་པ་ཡིན།དེའི་ཕྱིར་སྨན་རྫས་ཀྱི་ནང་དུ།སྲོག་ཆགས་ཀྱི་གྲུབ་ཆ་ཉུང་ཤོས་ཤིག་ཡོད་རུང་།དེ་ནི་ཤ་ཟོས་པ་ལ་བརྩི་རྒྱུ་མེད། པེ་ཅིན་རྒྱ་སྨན་སློབ་ཆེན་གྱི་འཆད་འཁྲིད་ལས་བཏུས།། ●问：我们在临床当中，经常使用一些虫类的药物，但不是杀活的，是放在药柜里，已经死亡的生命。在治疗很多疾病的时候，它确实有一定的疗效，我想知道的是，这些虫类药是不是不能用？如果用了的话是不是不清净？ ●答：实际上，凡是任何一个人，不管是做医学的，做农务的，或者说是做牧民等任何事情。要做到完全清净的话，在人世间当中是很困难的，藏传佛教有一个叫做措智让珠的智者，他是一个特别了不起的大德。他说我们吃任何的粮食，享受任何的生活，这里面都有一些罪业的成分，从佛教的因果论角度看来是这样的。所以在吃素的人面前，如果供养一些药物，药物当中可能有少量成分的动物的肉，但是这方面，在佛教的有些经典中来讲，如果没有特别明显，或者说很少量的成分，那么没有这个过失。甚至藏医当中，也有一些药专门是用一些动物配成的，藏医里没有为了药物直接杀生的理论，但是有些动物的肉，包括肝、脾、胆，把这些配成药，做成药丸，是可以给出家人和在家人食用的，所以在药物里面，有少量的这种成分，这个不应该算是吃肉。 选自：北京中医药大学演讲2017.06.10

དཔལ་སྤྲུལ་རིན་པོ་ཆེས།རྒན་པོའི་སློབ་གཉེར་གཞོན་ནུའི་ཉམས་ལེན་འདི།།བསྟན་དང་འགྲོ་བའི་དོན་དུ་འགྱུར་དཀའ་བས།།ཞེས་གསུངས། 华智仁波切： 年老闻思年轻修行法，难以成办弘法利生事。

ཉམས་མྱོང་རྒན་པོའི་འབེལ་གཏམ་ལས།གཞོན་དུས་རྐང་ཞིག་འཛུག་ཐུབ་ན།།རྒས་ཀྱང་ལག་ལེན་སླ་ཚོད་རེད།།ཆོས་ཀྱི་གནད་ཅིག་གོ་བྱུང་ན།།ཅི་བྱས་ཆོས་སུ་འགྲོ་ཚོད་རེད།།ཅེས་གསུངས། 《经验老人漫谈》： 若年轻时打好佛法基础，年迈时修行则很容易。若懂得一切佛法要义，所作则成为修行正法。

20. ●དྲི་བ།：ངས་རང་ཉིད་ལ་འཕྲད་པའི། དངོས་ཡོད་ཀྱི་གནད་དོན་ཞིག་འདྲི་རྒྱུ་ཡིན། ང་རང་བོད་ལྗོངས་ནས་ཡོང་བ་ཡིན། ད་ལྟ་སློར་གཉེར་གྱི་ཐད་དུ་ཧ་ཅང་བློ་རྨོངས་པར་འདུགས་ཕྱོགས་འདིའི་སློབ་སྦྱོང་གི་ཁོར་ཡུག་ལ་ཡང་མི་འཕྲོད་པས། འདིའི་སྐབས་སུ་སེམས་ཁམས་ཅི་འདྲ་ཞིག་གི་ངང་ནས། སློབ་སྦྱོང་བྱེད་དགོས་སམ། ●ལན།：སློབ་སྦྱོང་བྱེད་རྒྱུའི་ཐད་ནས། སློབ་ཆེན་སློབ་མ་ཚོར་དངོས་གནས་གནོན་ཤུགས་ཆེན་པོ་འདུགའོན་ཀྱང་ངའི་རེ་བ་ནི། སློབ་ཆེན་སློབ་མ་ཞིག་ཡིན་པའི་ཆ་ནས། སློབ་ཆེན་འགྲིམ་པའི་སྐབས་སུ་ནུས་ཤུགས་ཅི་ཡོད་འདོན་དགོས། རང་གི་དུས་ཚོད་དང་ནུས་ཤུགས་ཡོད་ཚད། སློབ་སྦྱོང་གི་སྟེང་དུ་བཀོལ་དགོས་པ་ལས། གཞན་བྱ་བ་རྣམ་པ་སྣ་ཚོགས་ཀྱི་སྟེང་དུ་བཀོལ་མི་རུང་། ངས་བསམས་ན་སློབ་ཆེན་འགྲིམ་པའི་སྐབས་སུ། ལས་གཏོད་བྱེད་རྒྱུ་མི་གཙོ། ཁྱིམ་ཚང་ལ་སེམས་ཁུར་བྱེད་རྒྱུ་མི་གཙོ། དགའ་གྲོགས་སྒྲིག་རྒྱུའང་མི་གཙོ། དཔེར་ན་ཨ་རིའི་སློབ་གྲྭ་འགའ་རེ་ལ་མཚོན་ན། ང་རང་དེར་སོང་རྗེས་ཚོར་སྣང་མི་འདྲ་བ་ཞིག་སྐྱེས་སོང་། གུང་ཟས་ཀྱི་དུས་སུ། སློབ་མ་ཚོས་རྗེན་ཐོ་གཅིག་གམ་ཡང་ན་སོབ་གོར་རེ་ཁྱེར་ནས། ཟ་མ་ཧ་ཅང་སྟབས་བདེ་ཞིག་ཟ་བཞིན་འདུགཁོང་ཚོས་དུས་ཚོད་ཡོད་ཚད་བེད་སྤྱོད་བཏང་ནས། དཔེ་ཆ་བལྟ་ཞོར་སློབ་སྦྱོང་བྱེད་ཀྱིན་འདུགསློབ་སྦྱོང་གི་གནོན་ཤུགས་ཀྱང་ཧ་ཅང་ཆེན་པོ་འདུགསྤྱིར་བཏང་སློབ་གཉེར་བྱེད་པའི་རིང་ལ། སློབ་མ་ཞིག་ལ་མཚོན་ན། གནོན་ཤུགས་ཅི་ཙམ་ཆེ་ན་དེ་ཙམ་གྱིས་བཟང་བ་རེད། སྐབས་རེར་གནོན་ཤུགས་ཆེ་བའི་སྐབས་སུ། རང་ཉིད་ལ་བཟོད་མི་ནུས་པའི་སྡུག་བསྔལ་ཡོད་སྲིད་ལ། འོན་འོན་ཀྱང་གནོན་ཤུགས་འདི་དག་ནི། འཇིག་རྟེན་གྱི་གནོན་ཤུགས་གཞན་དང་མི་འདྲ་སྟེ། སྤྱི་ཚོགས་སྟེང་དུ་དུ་སླེབས་དུས་ཁྱེད་ཚོའི་གནོན་ཤུགས་དེ་བས་ཀྱང་ཆེ་སྲིད། གོང་རིམ་ལ་གུས་ཞབས་དང་། ལས་གྲོགས་བར་གྱི་འབྲེལ་བ། རང་དང་ཕ་མའི་བར་གྱི་འབྲེལ་བ། བུ་ཕྲུག་ལ་བདག་གཉེར་བྱེད་རྒྱུ། ད་དུང་རང་གི་རྗེས་མའི་ལས་དོན་དང་མ་འོངས་པའི་མདུན་ལམ། འདི་དག་ནི་གནོན་ཤུགས་ངོ་མ་དེ་རེད། ངས་བསམས་ན་ང་ཚོ་བོད་ཀྱི་སློབ་མ་ཚོ། འདིར་ཡོང་ཐུབ་པ་དེ་ལས་སླ་མོ་ཞིག་མིན་པས། ངས་རེ་བ་ཡིན་ན་ཁྱོད་རྣམ་པས་རང་གི་ཕ་སྐད་དང་མ་ཡིག་མི་འདོར་རྒྱུ་དེ་ཡིན། ངས་མཐོང་མྱོང་བའི་བོད་པའི་སློབ་མ་ཁ་ཤས་ཤིག་རྒྱ་ནག་ཏུ་སོང་རྗེས། རང་གི་སྐད་དང་ཡི་གེ་ཕལ་ཆེར་བརྗེད་ཚར་འདུགའདི་ནི་ཤིན་ཏུ་ཡིད་ཕངས་དགོས་པའི་གནས་ཚུལ་ཞིག་རེད།ད་དུང་བདག་ཅག་བོད་པ་ཞིག་ཡིན་པའི་ཆ་ནས། ངེས་པར་དུ་རང་གི་སྲོལ་རྒྱུན་རིག་གནས་དང་ནང་བསྟན་ཆོས་ལུགས་ལ་སྲུང་སྐྱོབ་བྱེད་དགོས། དེང་སང་རྒྱལ་ཕྱི་ནང་གི་མཁས་པ་མང་པོ་ཞིག་གིས་བོད་བརྒྱུད་ནང་བསྟན་ལ་སློབ་གཉེར་བྱེད་བཞིན་ཡོད་ན། ང་ཚོ་བོད་པའི་ན་གཞོན་དག་གིས། དེ་ལས་ཀྱང་བོད་བརྒྱུད་ནང་བསྟན་ལ་སློབ་སྦྱོང་དང་ཞིབ་འཇུག་བྱེད་དགོས། འདི་ནི་ཤིན་ཏུ་གལ་ཆེན་བ་ཡིན། སུའུ་ཀྲོའུ་སློབ་ཆེན་གྱི་འཆད་འཁྲིད་ལས་བཏུས།།2016.11.20 ●问：我问一个自己面临的，很实际的一个问题。我是来自西藏的，现在在学业方面特别迷茫，不适应这边的学习环境。这种时候要保持怎样的心态，去面对学习呢？ ●答：关于学习，大学生确实有很多压力。但是我希望，作为一个大学生，在大学期间要全力以赴，把自己所有的时间和精力全部用在学习上，而不应该用在其他各种各样的事情上。我觉得在大学期间，创业不重要，关心家庭不重要，谈恋爱也不重要。比如一些美国的学校，我去了以后特别有感受。午餐的时候，学生们拿着一个馒头或者一片面包，吃得非常简单。他们利用所有的时间，边看书边学习，而且学习压力特别大。其实在学习期间，对学生来讲，压力越大越好。虽然压力大的时候，可能要面临难以忍受的痛苦，但是这这些压力不像世间其他的压力。到了社会，你们的压力才会更大：对上级的尊重，同事之间的人际关系，自己和父母的关系，对于孩子的照顾，还有自己以后的创业和未来，这些才是真正的压力。我觉得我们藏地的学生，来到这里很不容易。因此我希望，你们不要放弃自己的母语和文字。我看到有些藏族学生到了汉地以后，几乎忘记了自己的语言和文字，这是特别可惜的。还有，我们作为藏族人，一定要保护自己的传统文化和佛教思想。现在国内外的很多学者，都在学习藏传佛教，那我们藏地的孩子们，就更要学习和研究藏传佛教。这一点非常重要。 选自：苏州大学演讲 2016.11.20

མཁན་ཏེ་པ་རིན་པོ་ཆེས།ས་གར་སོང་བདེ་བའི་རྐྱེན་དུ་སྣང་།།མི་སུ་འཕྲད་མཐུན་པའི་བཤེས་དང་གཉེན།།ཡུལ་གང་ཐོན་སྐྱིད་པའི་ཕ་ཡུལ་དངོས།།དེ་སྐྱབས་གནས་བརྩན་པའི་ཐུགས་རྗེ་ལགས།།ཞེས་གསུངས། 堪布德巴仁波切： 去于何处快乐因，见于何人善知识，住于何处快乐乡，此乃三宝之加持。

མཁན་ཏེ་པ་རིན་པོ་ཆེས།ས་གར་སོང་བདེ་བའི་རྐྱེན་དུ་སྣང་།།མི་སུ་འཕྲད་མཐུན་པའི་བཤེས་དང་གཉེན།།ཡུལ་གང་ཐོན་སྐྱིད་པའི་ཕ་ཡུལ་དངོས།།དེ་སྐྱབས་གནས་བརྩན་པའི་ཐུགས་རྗེ་ལགས།།ཞེས་གསུངས། 堪布德巴仁波切： 去于何处快乐因，见于何人善知识，住于何处快乐乡，此乃三宝之加持。

19. ●དྲི་བ།：ང་ཚོས་བརྙན་འཕྲིན་དང་ལག་འཕྲིན་སོགས་ཁ་ཕྱེ་བའི་ཚེ་ན། འཛམ་གླིང་གི་ས་ཕྱོགས་སོ་སོར་དུས་དང་རྣམ་པ་ཀུན་ཏུ། རང་བྱུང་གི་གནོད་འཚེ་དང་མིས་བཟོས་ཆག་སྒོ་སྣ་ཚོགས་འབྱུང་བཞིན་པ་མཐོང་ལ། འདིས་རང་ལ་ཚེ་སྲོག་ཉམ་ཐག་པ་ཞིག་རེད་སྙམ་པའི་ཚོར་བ་སྟེར་སྲིད། དེས་ན་སྣང་ཚུལ་འདི་འདྲར་ཇི་ལྟར་གདོང་གཏད་དགོས་སམ། ●ལན།：མིའི་ཚེ་སྲོག་ནི་དངོས་ནས་ཤིན་ཏུ་ཉམ་ཐག་པ་ཡིན། རླངས་འཁོར་དང་གནམ་གྲུར་སྡོད་པའམ་ལམ་དུ་འགྲོ་བཞིན་པའི་སྐབས་སུའང་། གློ་བུར་དུ་གནོད་འཚེའམ་ཉེན་ཁ་དང་འཕྲད་སྲིད། སྐར་མ་གཅིག་གི་སྔོན་དུ་མི་ཡུལ་དུ་ཡོད་ཀྱང་། སྐར་མ་གཅིག་གི་རྗེས་སུ་འཆི་བདག་གི་ལག་ཏུ་ཚུད་འགྲོ། དེའི་ཕྱིར་ན། ནང་ཆོས་ལས་རྒྱུན་དུ་མི་རྣམས་ལ་འཆི་བ་མི་རྟག་པ་བསྒོམ་པར་གདམས་པ་ཡིན། དུས་རྟག་ཏུ་འདི་ལྟར་བསམ་དགོས་ཏེ། སྐད་ཅིག་རེ་རེ་ཡང་ཚེ་སྲོག་གི་མཐའ་མ་ཡིན་སྲིད་པས། གསོན་པའི་ཚེ་ན་བསྒྲུབ་འོས་པའི་བྱ་བ་དག་ཅི་ནུས་ཀྱིས་བསྒྲུབ་པ་དང་། ནམ་ཞིག་འཆི་བ་ཐོག་ཏུ་བབས་ན་ཡང་། སེམས་ལ་གྲ་སྒྲིག་ངེས་ཅན་ཞིག་ཡོད་དགོས། མི་རྟག་པར་གདོང་ལེན་བྱེད་པའི་ཐད་ནས། གལ་ཏེ་གོ་རིམ་ལྡན་པའི་སྒོ་ནས་སློབ་སྦྱོང་བྱེད་ཐུབ་པ་ཡིན་ན། ལྷག་ཏུ་བཟང་བར་སྙམ། ཨོ་ཁི་ལེན་ཌི་སློབ་ཆེན་གྱི་འཆད་འཁྲིད་ལས་བཏུས།།2014.10.04 ●问：每当我们打开电视或手机，就会看到世界各地每时每刻都在发生各种自然灾害或人为事故，这让人感觉生命如此脆弱。请问该如何面对这种现象？ ●答：人的生命确实非常脆弱。不论乘车、坐飞机还是走在路上，都有可能突然遭遇危难。前一分钟还在人间，后一分钟就命丧黄泉。所以，佛教经常教导人观修死亡无常。要常常想到：每时每刻都可能是生命的最后一刻，活着时该做的事应该尽量做，而一旦死亡降临，也有一定的心理准备。应对无常方面，如果进行一些系统学习，会更好。 选自：奥克兰大学演讲2014.10.04

གཎྜིའི་མདོ་ལས།དམ་ཆོས་བསྟན་པའི་དུས་བསྟན་ཕྱིར།།རྔའམ་གཎྚི་བརྡུངས་བའི་སྒྲ།།ཐོས་པས་བྱང་ཆུབ་འཐོབ་འགྱུར་ན།།ཉན་ཕྱིར་ལྷགས་པ་སྨོས་ཅི་དགོས།།ཞེས་གསུངས། 《犍椎经》： 为示讲法时，击鼓敲犍椎，闻声获解脱，何况去听闻？

ཀ་མ་བའི་ཞལ་ནས།ད་ལྟ་འཆི་བས་འཇིགས་པ་ཞིག་དགོས།འཆི་ཁར་མི་འཚེར་བ་ཞིག་དགོས་པ་ལ།འོ་སྐོལ་དེ་ལས་ལྡོག་ནས་ད་ལྟ་མི་འཇིགས།འཆི་ཁར་བྲང་ལ་སེན་མོ་འདེབས།ཞེས་གསུངས། 噶玛瓦尊者： 现在须畏死，如此临终则无惧。我等与此相反，现在无畏死，至临终时，用手抓胸。

18. ●དྲི་བ།：མཁན་པོ་ལགས་སྐུ་ཁམས་བཟང་། དངོས་པོ་མང་པོ་ཞིགང་ཚོ་ཚང་མས་ད་ལྟ་རེ་སྙེག་བྱེད་བཞིན་ཡོད། རང་གི་འཚོ་བར་འགྱུར་ལྡོག་གཏོང་འདོད་དང་། ཡང་ན་བྱ་བ་ལ་འགྱུར་ལྡོག་འབྱུང་བའི་རེ་བའང་ཡོད། འོན་ཀྱང་རེ་སྙེག་བྱེད་པའི་བརྒྱུད་རིམ་ཁྲོད་དུ། ང་ཚོར་རྒྱུན་དུ་འདོད་པ་ཐོག་ཏུ་མི་ཁེལ་བའི་གནས་ཚུལ་དང་འཕྲད་སྲིད་པས། མཁན་པོ་ལགས་ཀྱིས་འདིའི་སྐོར་ལ་མཛུབ་སྟོན་ཞིག་གནང་རོགས་ཞུ། ●ལན།：ངས་བསམས་ན་འཚོ་བའི་ཆེད་དུ་རེ་སྙེག་བྱེད་པ་དེ། ཚང་མར་དགོས་རྒྱུ་ཞིག་རེད། ཆེས་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་ཞིག་ལ་རེ་མི་རུང་ཡང་། རེ་སྙེག་གི་འདུན་པ་དེ་ཡོད་དགོས། དཔེར་ན་ང་རང་གིས་སྒོར་མོ་བཙལ་འདོད་དུས། དང་ཐོག་ནས་མཇུག་འབྲས་ངན་པ་ཞིག་གྲ་སྒྲིག་བྱེད་དགོས་ལ། རེ་བ་ལེགས་པོ་ཞིག་ཀྱང་བཅང་ཐུབ་དགོས།འདི་གཉིས་ཟུང་དུ་འབྲེལ་ན། ད་གཟོད་ཤེས་རབ་ཅན་གྱི་རེ་སྙེག་ཡིན། གལ་ཏེ་བྱ་བ་ཞིག་མ་འགྲུབ་པའམ་ཕམ་ཉེས་འབྱུང་བའི་ཚེ།རང་གིས་དང་ལེན་བྱེད་ཐུབ་བམ་མི་ཐུབ། ངས་བསམས་ན་འདི་ཧ་ཅང་གལ་ཆེ་བ་ཡིན། དེང་སང་མི་ཁ་ཤས་ཀྱི་སེམས་སུ་གྲ་སྒྲིག་མེད་པར། འཚོ་བར་རེ་སྙེག་བྱེད་པའི་བརྒྱུད་རིམ་ཁྲོད་དུ། རྟག་ཏུ་ཕམ་ཉེས་འབྱུང་བ་ཡིན། མི་ལ་རེ་སྙེག་ཡིན་ན་འདྲ། རྒྱུ་རྫས་ལ་རེ་སྙེག་ཡིན་ན་འདྲ། གོ་གནས་ལ་རེ་སྙེག་སོགས་གང་ཡིན་ཡང་། རེ་སྙེག་གི་འདུན་པ་དེ་ཡོད་དགོས།འོན་ཀྱང་འདུན་པ་ལྟར་དུ་ལེགས་འགྲུབ་མ་བྱུང་ན། དང་ལེན་བྱ་ཐུབ་པ་ཞིག་དགོས། གལ་ཏེ་དང་ལེན་བྱེད་མི་ཐུབ་ན། དང་ཐོག་ནས་རེ་སྙེག་མ་བྱེད་ན་དགའ། རྒྱུ་མཚན་ནི་ང་ཚོས་རེ་སྙེག་བྱེད་པའི་འདུན་པ་ཡོད་ཚད། མངོན་འགྱུར་བྱུང་ཐུབ་པའི་ངེས་པ་མེད། རེ་སྙེག་བྱེད་པའི་འདུན་པ་ནི་སེམས་ཤུགས་ཤིག་ཡིན། སེམས་ཤུགས་དེ་མངོན་དུ་འགྱུར་བའི་ལས་འབྲེལ་ཡོད་དམ་མེད། ཧ་ཅང་བརྗོད་དཀའ་མོ་རེད། འཇིག་རྟེན་གྱི་སྟེང་དུ་རེ་སྙེག་གི་འདུན་པ་ཡོད་དགོས། གལ་ཏེ་མེད་ན།ང་ཚོ་ཚང་མ་མི་ཉོབ་ཏོའམ། ཉམས་ཞན། ཡང་ན་ནུས་མེད་ཞིག་ཏུ་འགྱུར་ངེས་ཡིན། ནན་ཅིན་ཞིང་ལས་སློབ་ཆེན་གྱི་འཆད་འཁྲིད་ལས་བཏུས།།2016.11.19 ●问：堪布，您好！我们现在正在追求很多东西，一直希望能够改变我们的生活，或者改变我们的工作，但在追求的过程当中，我们往往会遇到求而不可得的情况。所以想请堪布帮我开解一下。 ●答：我觉得，对生活的追求，大家都是需要的。虽然我们不能追求得太完美，但追求的心是需要的。 比如，我想挣钱时，最初就要做最坏的打算，但也要抱有最好的希望，这俩个结合起来，才是智慧的追求。 如果一件事情落空或是失败了，自己能不能承受？我觉得这个很重要，现在有些人没有心理打算，在追求生活的过程当中，往往出现失败。 不管是对人的追求也好，对财物的追求也好，对地位等所有的追求也好，追求是有必要的，但是一旦追求不成功，要承受的了。如果承受不了，最好开始就不要追求，因为我们所追求的目标，不一定都能实现。 追求是一种心力，这种心力到底有没有实现的因缘，是很难说的，在世间当中，需要有追求，如果没有追求，我们都可能变成颓废的、脆弱的无能的人。 选自：南京农业大学演讲2016.11.19

ས་སྐྱ་ལེགས་བཤད་ལས།མི་གང་གཞན་དོན་གཙོར་བྱས་ན།།གཡོ་ཅན་རང་དོན་སྒྲུབ་དང་འདྲ།།རང་དོན་འབའ་ཞིག་གཙོར་བྱེད་པ།།གཞན་མགོ་འདོན་ཕྱིར་དྲང་བ་འདྲ།།ཞེས་གསུངས། 《萨迦格言》： 何人利他为重者，倒如狡者为私利，一切利己为重者，倒如利他真诚者。

དཀོན་མཆོག་བརྩེགས་པ་ལས།དད་པ་མེད་པའི་མི་རྣམས་ལ།།དཀར་པོའི་ཆོས་ནི་མི་འབྱུང་སྟེ།།ས་བོན་མེ་ཡིས་ཚིག་པ་ལ།།མྱུ་གུ་སྔོན་མོ་ཇི་བཞིན་ནོ།།ཞེས་གསུངས། 《大宝积经》： 若不信之人，不生诸白法，犹如烧种子，不生根芽等。

17. ●དྲི་བ།：མཁན་པོ་ལགས་སྐུ་ཁམས་བཟང་། ངས་ལས་གཏོད་ཐེངས་གཉིས་བྱས་ཀྱང་གཉིས་ཀར་ཕམ་ཉེས་བྱུང་། ད་ལྟ་ཡང་དཀའ་སྡུག་ཁྲོད་དུ་འབད་འབུངས་བྱེད་བཞིན་ཡོད། དེའི་ཕྱིར་ཁྱེད་ཀྱིས་ང་ལ་ཁ་ཕྱོགས་ཤིག་སྟོན་རོགས་གནང་། ཐ་ན་ཚིག་གཅིག་ཡིན་ཡང་རུང་། ང་ལ་མཚོན་ན་སྐུལ་མ་ཆེན་པོ་ཞིག་ཏུ་འགྱུར་སྲིད། ཐུགས་རྗེ་ཆེ། ●ལན།：ང་ཚོའི་མི་ཚེ་ནི་མི་རྟག་པ་ཡིན། རྒྱལ་ཁ་ཡོད་ལ་ཕམ་ཉེས་ཀྱང་ཡོད། དགའ་སྤྲོ་ཡོད་ལ། སྡུག་བསྔལ་ཡང་ཡོད། དཀའ་སྡུག་ཡོད་ལ། འཇིགས་སྣང་ཡང་ཡོད། ཐེ་ཚོམ་ཡོད་ལ། ཡིད་ཆེས་ཀྱང་ཡོད། དོན་སྙིང་ལྡན་པའི་སྐབས་ཡོད་ལ། དོན་སྙིང་ཅི་ཡང་མེད་པའི་སྐབས་ཀྱང་ཡོད། འོད་སྟོང་ལྡན་པའི་དུས་ཡོད་ལ། མུན་ནག་གིས་ཁེངས་པའི་དུས་ཀྱང་ཡོད། སྐབས་རེར་མདུན་གྱི་ལམ་ནི་ཐོགས་པ་མེད་པར་སྙམ་པའི་དུས་ཡོད་ལ། སྐབས་རེར་གཡང་གཟར་ཟབ་མོར་ལྷུང་བར་སྙམ་པའི་དུས་ཀྱང་ཡོད། ངས་བསམས་ན། མི་ཞིག་ཡིན་ན་ངེས་པར་དུ་རང་རྟོན་དགོས་ཏེ། དགའ་སྤྲོ་སྐྱེ་བའི་སྐབས་སུ། ང་རྒྱལ་ཆེན་པོ་སྐྱེ་མི་རུང་། སྡུག་བསྔལ་མྱོང་བའི་སྐབས་སུ། ཧ་ཅང་ཡིད་ཐང་མ་ཆད་པར། མུ་མཐུད་དུ་རྒྱུན་འཁྱོངས་བྱེད་དགོས། སྤྱིར་ན་མི་ཚེ་ནི་རྐྱེན་དང་བསྟུན་དགོས་པའི་ལམ་ཞིག་ཡིན། སངས་རྒྱས་ཀྱི་མདོ་ལས་ཀྱང་། ང་ཚོའི་སེམས་སམ། ཀུན་གཞིའི་སྟེང་དུ་དགེ་དང་མི་དགེ་བའི་ལས་ཀྱི་བག་ཆགས་ཡོད་ཅེས་གསུངས་མོད། ཡིན་ནའང་ནང་ཆོས་སུ། ཐམས་ཅད་སྔོན་གྱི་ལས་དབང་ཡིན་པ་དང་། ལས་ཀྱིས་བཀོད་སྒྲིག་བྱས་པ་ཞིག་ཡིན་ཞེས་གསུངས་མེད། དེས་ན། རང་ཉིད་ཀྱི་གསར་བཟོའི་ནུས་པ་དང་། རྒྱུན་འཁྱོངས་ཀྱི་ནུས་པ་གཉིས་ནི་འབྲལ་ཐབས་མེད་པ་ཞིག་ཡིན། འདི་ནི་རྒྱུ་དང་རྐྱེན་འཛོམས་པ་ལས་བྱུང་བ་་ཡིན། འདི་ལྟ་བུའི་བརྒྱུད་རིམ་ཁྲོད་དུ། ངས་བལྟས་ན་ཁྱེད་རང་གཅིག་པུ་མ་ཡིན་པར། དེ་རིང་འདིར་ཞུགས་ཀྱི་མི་མང་པོ་ཞིག་ལའང་། རེ་དོགས་ཀྱི་སེམས་ཁྲལ་ངེས་པར་དུ་ཡོད་སྲིད། འོན་ཀྱང་གང་ལྟར་ཡང་། ང་ཚོས་མི་ཚེ་དང་། འཚོ་བ། ལས་དོན་གང་ལ་ཡང་། འཛིན་པ་ཧ་ཅང་ཆེན་པོ་བྱེད་མི་རུང་། འཛིན་པ་ཇི་ལྟར་ཆེ་ན། དེ་ལྟར་དུ་ལམ་ལྷོང་ཡོང་བའི་ངེས་པ་མེད། ཡིན་ནའང་བྱ་བ་དེ་ལས་སླ་མོའི་ངང་བློས་བཏང་མི་རུང་། གལ་ཏེ་བློས་བཏང་བར་གྱུར་ན། གོ་སྐབས་མང་པོ་ཞིག་ཤོར་འགྲོ་བ་ཡིན། མཐར། ངའི་བསམ་འཆར་ནི་ཚིག་གཅིག་སྟེ། སེམས་ཁམས་ཞི་ལྷོད་ངང་གནས་རྒྱུ་དེ་ཆེས་གལ་ཆེ་བ་ཡིན། འཛམ་གླིང་ཁེ་ལས་སྐྱེ་ཁམས་གླེང་སྟེགས་གྱི་འཆད་འཁྲིད་ལས་བཏུས།།2017.9.11. ●问：堪布，您好！我的事业两次创业，两次失败，现在还在苦苦挣扎，所以，我希望您能给我一个方向，哪怕是一句话，对我来说，都可能是一个极大的启发。谢谢您！ ●答：我们的人生，都是无常的。有成功，也有失败；有快乐，也有痛苦；有挣扎，也有恐慌；有怀疑，也有信心；觉得有意义的时候，也有无意义的时候；有时候觉得充满阳光，有时候觉得特别黑暗；有时候觉得前程通达无碍，有时候又觉得万丈深渊。我觉得一个人，必须自信快乐的时候，不能特别傲慢；痛苦的时候，也不能特别绝望，要继续坚持到底。其实人生是一个随缘的路，按照佛经里面讲的，我们的心或者阿赖耶上，存有善和恶业，当然佛教里并没有讲一切都是宿命论，或者依靠业力来支配，因此，自己的创造力和坚持力是分不开的。这是因缘聚合。在这样的过程当中，我觉得不仅仅是你，很多人肯定心里有患得患失，但不管怎么样，我们对人生、对生活、对事业，不能特别地去执著，越执著，不一定越成功。但也不能轻易地放弃，如果放弃了，就会失去很多机会。最后我的建议就是一句话：保持一个平静的心态是最重要的。 选自：全球企业生态论坛演讲2017.9.11

དཔལ་ས་ར་ཧ་པའི་ཞལ་ནས། སྙིང་རྗེ་དང་བྲལ་སྟོང་པ་ཉིད་གང་ཞིག།དེས་ནི་ལམ་མཆོག་རྙེད་པ་མ་ཡིན་ཏེ།།འོན་ཏེ་སྙིང་རྗེ་འབའ་ཞིག་བསྒོམ་ན་ཡང་།།འཁོར་བ་འདིར་གནས་ཐར་བ་ཐོབ་མི་འགྱུར།།ཞེས་གསུངས། 吉祥萨绕哈巴： 远离大悲入空性，依彼不得殊胜道，倘若唯一修大悲，住此轮回不解脱。